کوفته تبریزی یکی از معروفترین و محبوبترین غذاهای سنتی آذربایجان و بهویژه شهر تبریز است. این غذای لذیذ ترکیبی از گوشت چرخکرده، لپه، برنج، سبزیجات معطر و ادویههای خاص است که همراه با تخممرغ آبپز، گردو، آلو و زرشک درون یک توپ بزرگ قرار گرفته و در سس مخصوصی پخته میشود.
مواد لازم برای تهیه کوفته تبریزی (۴ نفر)
گوشت چرخکرده (ترجیحاً گوساله و گوسفند مخلوط): ۴۰۰ گرم
لپه: ۱ پیمانه
برنج: ۱/۲ پیمانه
پیاز: ۲ عدد (یک عدد برای مخلوط کوفته، یک عدد برای سس)
سبزیجات معطر: ۱ پیمانه (تره، جعفری، مرزه، گشنیز)
تخممرغ: ۱ عدد (برای مخلوط کوفته)
تخممرغ آبپز: ۲ عدد (برای داخل کوفته)
زرشک: ۲ قاشق غذاخوری
گردو: ۴ عدد
آلو: ۴ عدد
رب گوجهفرنگی: ۲ قاشق غذاخوری
نمک، فلفل، زردچوبه و دارچین: به مقدار لازم
آب: ۳ لیوان
روغن: به مقدار لازم
طرز تهیه کوفته تبریزی
1. آمادهسازی لپه و برنج:لپه را از قبل خیس کرده و سپس بپزید تا نرم شود. برنج را هم نیمپز کنید.
2. آمادهسازی مواد کوفته:یک عدد پیاز را رنده کرده و آب آن را بگیرید. سپس گوشت چرخکرده، لپه پختهشده، برنج نیمپز، سبزیجات معطر، نمک، فلفل، زردچوبه و دارچین را اضافه کنید. تخممرغ خام را نیز به این مواد بیفزایید. همه را با هم چرخ کرده یا در غذاساز بریزید تا مخلوط یکدستی حاصل شود.
3. قالبگیری کوفتهها:از مخلوط به اندازه یک پرتقال بزرگ برداشته و در وسط آن تخممرغ آبپز، گردو، زرشک و آلو قرار دهید. سپس آن را بهخوبی گرد کنید تا مواد داخل آن نشت نکند.
4. آمادهسازی سس:یک عدد پیاز را نگینی خرد کرده و در روغن تفت دهید. سپس رب گوجهفرنگی، نمک، فلفل و زردچوبه را اضافه کنید و کمی تفت دهید. ۳ لیوان آب به سس اضافه کرده و اجازه دهید بجوشد.
5. پخت کوفتهها:کوفتهها را با احتیاط درون سس در حال جوش قرار دهید و اجازه دهید با حرارت ملایم حدود ۱ ساعت بپزند. در حین پخت، سس را روی کوفتهها بریزید تا ترک نخورند.
6. سرو کوفته تبریزی:پس از پخت، کوفتهها را با سس غلیظشده در ظرفی مناسب سرو کرده و با نان تازه میل کنید.
نکات مهم برای تهیه کوفته تبریزی
برای جلوگیری از وا رفتن کوفته، حتماً مواد را خوب ورز دهید.
استفاده از سبزیجات تازه، طعم بهتری به کوفته میدهد.
آب داخل قابلمه نباید بیش از حد باشد تا کوفتهها از هم نپاشند.
اگر کوفتهها در هنگام پخت باز شدند، میتوان مقدار برنج و لپه را در دفعه بعدی کمتر کرد.
نوش جان!
طرز تهیه دلمه برگ مو (به سبک ایرانی)
مواد لازم (برای ۴ نفر)
برگ مو: ۳۰۰ گرم (تازه یا کنسروی)
برنج: ۱ پیمانه
لپه: ½ پیمانه (پیش از پخت خیسشده)
گوشت چرخکرده: ۲۵۰ گرم
سبزی دلمه (تره، جعفری، شوید، مرزه، نعناع): ۲ پیمانه خردشده
پیاز: ۱ عدد بزرگ (نگینی خردشده)
رب گوجهفرنگی: ۱ قاشق غذاخوری
آبلیمو یا سرکه: ۲ قاشق غذاخوری
شکر (اختیاری): ۱ قاشق غذاخوری
نمک، فلفل، زردچوبه و دارچین: به میزان لازم
روغن: برای تفت دادن
آب یا آبگوشت: ۲ لیوان
مراحل تهیه
آمادهسازی برگ مو
اگر برگ مو تازه است، آن را در آب جوش ۲ دقیقه بجوشانید تا نرم شود، سپس آبکش کنید.
اگر از برگ مو کنسروی استفاده میکنید، آن را بشویید تا نمک اضافی آن برود.
آمادهسازی مواد داخل دلمه
پیاز را در کمی روغن تفت دهید تا طلایی شود، سپس گوشت چرخکرده را اضافه کنید و سرخ کنید.
زردچوبه، نمک، فلفل، دارچین و رب گوجه را افزوده و کمی تفت دهید.
لپه پختهشده، برنج نیمپز و سبزی خردشده را اضافه کرده و مخلوط کنید.
پیچیدن دلمهها
یک برگ مو را باز کنید، مقداری از مخلوط مواد را وسط آن قرار دهید.
ابتدا دو طرف برگ را روی مواد بگذارید، سپس از پایین رول کنید تا کاملاً بسته شود.
چیدن دلمهها در قابلمه
کف قابلمه چند برگ مو بگذارید تا دلمهها نسوزند.
دلمهها را مرتب در قابلمه بچینید.
آبلیمو، شکر (اختیاری) و ۲ لیوان آب یا آبگوشت را اضافه کنید.
یک بشقاب روی دلمهها قرار دهید تا باز نشوند.
پخت دلمه
قابلمه را روی حرارت متوسط قرار دهید تا جوش بیاید، سپس حرارت را کم کنید و اجازه دهید ۴۵ دقیقه تا ۱ ساعت بپزد.
نکات تکمیلی
میتوانید به جای آبلیمو از تمرهندی یا سرکه استفاده کنید.
برای طعم بهتر، در ۱۰ دقیقه آخر کمی کره روی دلمهها بریزید.
دلمه برگ مو را میتوان با ماست یا سس مخصوص سرو کرد.
نوش جان
کوفته تبریزی یکی از اصیلترین غذاهای ایرانی، بهویژه متعلق به شهر تبریز، است. این غذا به دلیل طعم بینظیر و ارزش غذایی بالا، جایگاه ویژهای در سفرههای ایرانی دارد. در کنار ارزش غذایی، کوفته تبریزی ریشهای در فرهنگ و تاریخ آذربایجان دارد که بررسی آن خالی از لطف نیست.
تاریخچه و فلسفه کوفته تبریزی
کوفتهها از دیرباز در آشپزی ایرانی وجود داشتهاند و در دوره صفویه و قاجار به شکل امروزی خود درآمدهاند. کوفته تبریزی یکی از معروفترین انواع کوفتههای ایرانی است که ریشه آن را میتوان در فرهنگ مهماننوازی مردم آذربایجان جستجو کرد.
چرا کوفته تبریزی اینقدر بزرگ است؟اندازه بزرگ کوفته تبریزی نشاندهنده فراوانی و سخاوت است. مردم تبریز این غذا را معمولاً برای مهمانهای خاص یا در مراسمهای خانوادگی تهیه میکنند، زیرا علاوه بر خوشمزگی، پختن آن نیاز به مهارت و دقت دارد.
مفهوم لایههای داخلی کوفتهدرون کوفته تبریزی معمولاً تخممرغ پخته، آلو، گردو، زرشک و گاهی سبزیجات معطر قرار داده میشود. این ترکیب نشاندهنده تعادل طعمهای شیرین، ترش و شور است که در آشپزی ایرانی بسیار اهمیت دارد.
طرز تهیه کوفته تبریزی
مواد لازم (برای ۴ نفر)
گوشت چرخکرده (ترجیحاً مخلوط گوسفند و گوساله): ۵۰۰ گرم
لپه: ۱ پیمانه
برنج: ۱ پیمانه
پیاز: ۲ عدد متوسط
تخممرغ: ۱ عدد (برای مایه کوفته)
تخممرغ آبپز: ۲ عدد (برای داخل کوفته)
سبزی معطر (ترخون، مرزه، جعفری، شوید): ۲ قاشق غذاخوری خردشده
آرد نخودچی: ۲ قاشق غذاخوری
زرشک، آلو و گردو: به مقدار لازم
نمک، فلفل، زردچوبه و ادویه کوفته: به مقدار لازم
مواد لازم برای سس کوفته
پیاز: ۱ عدد
رب گوجهفرنگی: ۲ قاشق غذاخوری
آب: ۳ پیمانه
روغن: به مقدار لازم
زعفران دمکرده: ۱ قاشق غذاخوری
مراحل تهیه
مرحله ۱: آمادهسازی لپه و برنج
۱. لپه را بشویید و بگذارید نیمپز شود.۲. برنج را نیز به مدت ۱۰ دقیقه نیمپز کرده و آبکش کنید.
مرحله ۲: آمادهسازی مایه کوفته
۳. پیاز را رنده کنید و آب اضافی آن را بگیرید.۴. گوشت چرخکرده، لپه نیمپز، برنج، پیاز، تخممرغ، سبزیجات خرد شده، آرد نخودچی و ادویهها را در یک ظرف بزرگ بریزید.۵. مواد را خوب ورز دهید تا مایهای یکدست و چسبناک به دست آید.
مرحله ۳: شکل دادن به کوفتهها
۶. مقدار مناسبی از مواد بردارید، آن را در دست پهن کنید و تخممرغ آبپز، آلو، زرشک و گردو را در وسط آن قرار دهید.۷. مواد را بهآرامی گرد کرده و فشار دهید تا ترک نداشته باشد.
مرحله ۴: تهیه سس کوفته
۸. پیاز را نگینی خرد کنید و در روغن تفت دهید تا طلایی شود.۹. رب گوجه را اضافه کنید و کمی تفت دهید تا رنگ آن باز شود.۱۰. زعفران و آب را اضافه کنید و اجازه دهید سس کمی بجوشد.
مرحله ۵: پخت کوفتهها
۱۱. کوفتهها را بهآرامی در قابلمه سس قرار دهید.۱۲. شعله را کم کنید و درب قابلمه را نیمهباز بگذارید تا کوفتهها بهآرامی بپزند.۱۳. بعد از حدود ۴۵ دقیقه، کوفتهها آمادهاند.
نکات کلیدی برای تهیه کوفته تبریزی عالی
ورز دادن مناسب: هرچه مواد را بیشتر ورز دهید، کوفتهها احتمال باز شدن کمتری دارند.
حرارت ملایم: کوفتهها را روی شعله کم بپزید تا ترک نخورند.
سبزیجات تازه: سبزیجات معطر طعم فوقالعادهای به کوفته میدهند.
جمعبندی
کوفته تبریزی علاوه بر اینکه یک غذای سنتی خوشمزه است، نمادی از فرهنگ غنی تبریز و آذربایجان نیز محسوب میشود. این غذا با ترکیب گوشت، برنج، لپه و سبزیجات، یک وعدهی کامل و مقوی است که میتواند در مهمانیها و دورهمیهای خانوادگی زینتبخش سفرههای ایرانی باشد. اگر تاکنون این غذای خوشمزه را امتحان نکردهاید، حتماً یکبار آن را بپزید و از طعم بینظیرش لذت ببرید.
دلمه کلم برگ یکی از غذاهای سنتی و خوشمزه ایرانی است که با استفاده از برگهای کلم پیچ و موادی مثل گوشت چرخکرده، برنج، سبزیجات معطر و ادویههای مختلف تهیه میشود. در ادامه طرز تهیه دلمه کلم برگ را برای شما شرح میدهم:
مواد لازم:
کلم برگ: 1 عدد بزرگ
گوشت چرخکرده: 300 گرم
برنج: 1 پیمانه
لپه: نصف پیمانه (اختیاری)
سبزی دلمه (تره، جعفری، شوید، مرزه، ترخون): 200 گرم
پیاز: 2 عدد متوسط
رب گوجهفرنگی: 2 قاشق غذاخوری
نمک، فلفل، زردچوبه و ادویه: به مقدار لازم
روغن: به مقدار لازم
آبلیمو یا سرکه: 2 قاشق غذاخوری
شکر: 1 قاشق غذاخوری (برای طعم ملس)
طرز تهیه:
آمادهسازی کلم برگ:
برگهای بیرونی کلم را جدا کنید و برگهای سالم را برای دلمه انتخاب کنید.
برگها را در آب جوشیده که کمی نمک دارد، به مدت 2-3 دقیقه بجوشانید تا نرم شوند و قابلیت پیچیدن پیدا کنند. سپس برگها را در آب سرد قرار دهید و کنار بگذارید.
پخت مواد داخلی دلمه:
برنج را نیمپز کنید.
لپه را جداگانه بپزید تا نرم شود.
پیازها را ریز خرد کرده و در کمی روغن تفت دهید. گوشت چرخکرده را به پیاز اضافه کنید و با ادویهها (زردچوبه، نمک، فلفل) تفت دهید.
رب گوجهفرنگی را اضافه کرده و کمی تفت دهید تا رنگ آن باز شود.
برنج، لپه و سبزیجات خردشده را به مخلوط گوشت اضافه کنید و مواد را خوب ترکیب کنید.
پیچیدن دلمهها:
برگهای کلم را روی سطحی پهن کنید. مقداری از مواد را در وسط برگ قرار دهید.
برگ را از دو طرف تا کنید و سپس به صورت استوانه یا مربع بپیچید.
چیدن و پخت دلمهها:
دلمهها را بهصورت مرتب در قابلمه بچینید.
یک لیوان آب، کمی آبلیمو یا سرکه، شکر و نمک را با هم مخلوط کنید و روی دلمهها بریزید.
روی قابلمه یک بشقاب سنگین بگذارید تا دلمهها هنگام پخت باز نشوند.
قابلمه را روی حرارت متوسط قرار دهید تا دلمهها بپزند و آب آن کم شود (حدود 1 تا 1.5 ساعت).
نکات:
برای طعم بهتر، میتوانید از آب مرغ یا گوشت در سس دلمه استفاده کنید.
دلمهها را میتوانید با ماست یا نان تازه سرو کنید.
نوش جان