تنورچه یک روش سنتی پخت گوشت در برخی مناطق ایران، بهویژه در استانهای خراسان، سیستان و بلوچستان، و برخی مناطق دیگر است. در این روش، گوشت (معمولاً گوشت گوسفند یا بره) را بهصورت درسته یا در قطعات بزرگ روی سیخ یا چوب قرار میدهند و در داخل یک تنور داغ میپزند.
روش پخت تنورچه:
1. آمادهسازی تنور: ابتدا داخل تنور را با هیزم یا زغال روشن میکنند تا حسابی داغ شود. وقتی دیوارههای تنور سرخ و داغ شد، زغالها را کنار میزنند یا از تنور خارج میکنند.
2. آمادهسازی گوشت: گوشت را معمولاً با نمک و ادویههای محلی مزهدار میکنند. گاهی آن را روی سیخ یا قلاب فلزی آویزان میکنند.
3. پخت در تنور: گوشت را در داخل تنور قرار میدهند و درب آن را میبندند تا با حرارت غیرمستقیم و بخار حاصل از چربی و آب گوشت، کاملاً مغزپخت و نرم شود.
4. سرو: پس از چند ساعت، گوشت بافتی نرم و طعمی دودی و لذیذ پیدا میکند و آن را همراه با نان محلی، سبزیجات، و چاشنیهای مختلف سرو میکنند.
تنورچه یکی از لذیذترین روشهای پخت گوشت است که طعم خاص و منحصربهفردی دارد. در برخی مناطق، این غذا را در مراسم و مهمانیهای خاص تهیه میکنند.

ضدعفونی کردن گوشت با ازون به عنوان یک روش نسبتا جدید در صنایع غذایی مطرح شده است. ازون (O₃) به دلیل ویژگیهای ضدعفونیکنندگیاش میتواند به کاهش باکتریها، ویروسها و قارچها در سطح گوشت کمک کند. اما باید توجه داشت که استفاده از ازون باید با دقت و مطابق با استانداردهای ایمنی انجام شود.
مزایای استفاده از ازون شامل:
از بین بردن میکروبها و باکتریها
غیر سمی بودن در غلظتهای مناسب
عدم باقیماندن مواد شیمیایی مضر بر روی محصول
اما باید به این نکات نیز توجه کرد:
استفاده نادرست از ازون میتواند بر طعم و بافت گوشت تأثیر منفی بگذارد.
ازون میتواند در غلظتهای بالا سمی باشد و تماس طولانیمدت با آن خطرناک است.
استانداردها و مجوزهای مرتبط با استفاده از ازون در فرآوری گوشت باید رعایت شوند.
در نهایت، استفاده از ازون در صنایع غذایی باید تحت نظارت دقیق مقامات بهداشتی و با رعایت اصول علمی و ایمنی انجام گیرد.
سماق پلو یکی از غذا سنتی و اصیل ایرانی می باشد که اصالت اردبیلی دارد و بطور خاص برای شهر نمین در ۲۵ کیلومتری اردبیل است، شاید به جرات می توان گقت سماق پلو رقیب سرسخت کوبیده می باشد مخصوصا اگر در کنارش گوجه و فلفل کبابی سرو شود.
سماق قرمز آذربایجان بسیار خوش رنگ و ترش مزه می باشد و وقتی که با برنج ایرانی مخلوط شود طعم و عطر بی نظیری می گیرد. از خواص سماق می توان به ویتامین C بالا و مقدار زیادی آنتی اکسیدان اشاره کرد. با آموزش آشپزی امروز مستر قصاب (سماق پلو )با ما همراه باشید.
این غذا علاوه بر طعم لذیذش، بسیار مقوی و خوشمزه است. در ادامه، طرز تهیه این غذا را برایتان آوردهام.
مواد لازم:
• برنج: 2 پیمانه
• سماق: 2 تا 3 قاشق غذاخوری
• گوشت چرخکرده (گوساله یا گوسفند): 300 گرم
• پیاز: 1 عدد (ریز خرد شده)
• سیر: 2 حبه (ریز خرد شده)
• تخممرغ: 1 عدد
• نمک و فلفل: به مقدار لازم
• زعفران دمکرده: 1 قاشق غذاخوری
• روغن مایع یا کره: به مقدار لازم
• زردچوبه: 1/2 قاشق چایخوری
طرز تهیه:
1. تهیه گوشت قلقلی:
• گوشت چرخکرده را در یک کاسه بزرگ بریزید.
• پیاز ریز خرد شده، سیر ریز خرد شده، تخممرغ، نمک، فلفل و زردچوبه را به گوشت اضافه کرده و خوب مخلوط کنید.
• سپس از مواد گوشت قلقلی به اندازه یک گردو بردارید و آنها را به شکل قلقلی درآورید.
• در یک تابه مقداری روغن بریزید و گوشت قلقلیها را در آن سرخ کنید تا رنگ آنها طلایی و قهوهای شود. سپس گوشت قلقلیها را کنار بگذارید.
2. پخت برنج:
• برنج را شسته و در آب جوش با کمی نمک بریزید و اجازه دهید تا برنج نیمپز شود.
• سپس برنج را آبکش کنید و کنار بگذارید.
3. تهیه سماق:
• در یک تابه کوچک، مقداری روغن بریزید و سماق را در آن تفت دهید تا عطر آن آزاد شود.
• سپس یکسوم از زعفران دمکرده و گوجه گیلاسی را به سماق اضافه کنید و کمی هم بزنید تا مواد خوب مخلوط شوند.
4. ترکیب برنج و سماق:
• در یک قابلمه، ته دیگ را با روغن یا کره چرب کنید.
• برنج نیمپز شده را در قابلمه بریزید و سپس لایهلایه از مخلوط سماق را به برنج اضافه کنید.
• برنج را دم کنید تا به خوبی پخته شود.
5. سرو کردن:
• پس از دم کشیدن برنج، گوشت قلقلیها را به برنج اضافه کنید و آن را به آرامی مخلوط کنید.
• سپس کشمش و مغزهای تفت دادهشده را به برنج اضافه کرده و سرو کنید.
نکات:
• سماق: برای طعم ترش بیشتر، میتوانید میزان سماق را به دلخواه تنظیم کنید.
• گوشت قلقلی: گوشت قلقلیها را میتوانید با ادویههای مختلف مانند پودر گشنیز یا دارچین نیز طعمدار کنید.
• کشمش و مغزها: این مواد اختیاری هستند، اما به طعم و ظاهر غذا افزوده و آن را خوشمزهتر میکنند.
سماقپلو با گوشت قلقلی غذایی است که ترکیب طعمهای ترش و شور را به خوبی به نمایش میگذارد و برای مهمانیها یا حتی وعدههای روزانه یک گزینه عالی است.
نوش جان!
تباهگ یکی از غذاهای سنتی و مشهور مردم بلوچستان است که بهویژه در زاهدان، چابهار و سایر مناطق استان سیستان و بلوچستان محبوبیت زیادی دارد. این غذا نوعی گوشت نمکسود و خشکشده است که به روش سنتی تهیه میشود و ماندگاری بالایی دارد.
---
طرز تهیه تباهگ
مواد لازم:
گوشت گوسفند یا بز: ۱ کیلوگرم (ترجیحاً با استخوان)
نمک: به مقدار زیاد (برای نگهداری)
ادویههای محلی (فلفل قرمز، زردچوبه، زیره، و دارچین): به میزان لازم
روغن حیوانی یا روغن دنبه: برای سرخ کردن
مراحل تهیه:
1. خواباندن گوشت در نمک و ادویهها:
گوشت را به قطعات متوسط تقسیم کرده و کاملاً به نمک و ادویههای معطر آغشته کنید.
سپس آن را در یک ظرف قرار دهید و برای چند روز (حداقل ۳ تا ۵ روز) در محیط خنک نگهداری کنید تا آب خود را از دست بدهد.
2. خشک کردن گوشت:
بعد از چند روز، گوشت را در مقابل نور خورشید یا در یک محیط خشک و گرم آویزان کنید تا کاملاً خشک شود. این فرآیند ممکن است چند روز تا یک هفته طول بکشد.
3. پخت و آمادهسازی:
برای مصرف، گوشت خشکشده را به قطعات کوچکتر خرد کرده و در روغن حیوانی سرخ کنید.
برخی افراد آن را به همراه برنج یا نان میل میکنند.
---
ویژگیهای تباهگ:
ماندگاری بالا: به دلیل فرآیند نمکسود شدن و خشک کردن، این غذا تا ماهها قابل نگهداری است.
طعم خاص و لذیذ: ترکیب گوشت با ادویههای محلی، طعمی منحصربهفرد به تباهگ میدهد.
مناسب برای سفر و مناطق گرمسیر: بلوچها از این غذا در سفرهای طولانی یا در شرایطی که امکان نگهداری گوشت تازه وجود ندارد، استفاده میکنند.
تباهگ یکی از غذاهای اصیل بلوچستان است که ارزش امتحان کردن را دارد، بهخصوص اگر به طعمهای سنتی و پرادویه علاقهمند باشید!
بریونی اصفهان یکی از غذاهای محلی و مشهور اصفهان است که طعمی خاص و منحصربهفرد دارد. این غذا که در واقع بریانی نامیده میشود، با گوشت گوسفندی چرخکرده، جگر سفید، دارچین، زعفران، و ادویههای مخصوص تهیه میشود و معمولاً با نان سنگک و سبزی خوردن سرو میشود.
طرز تهیه بریانی اصفهان
مواد لازم:
گوشت گوسفندی: ۵۰۰ گرم (ترجیحاً گوشت سردست یا گردن)
جگر سفید (شُش): ۲۰۰ گرم
پیاز: ۱ عدد بزرگ
زعفران دمکرده: ۱ قاشق چایخوری
دارچین: ۱ قاشق چایخوری
نمک و فلفل سیاه: به میزان لازم
روغن یا کره: برای سرخ کردن
نان سنگک: برای سرو
مراحل تهیه:
1. گوشت را همراه با پیاز، نمک، و فلفل در یک قابلمه بپزید تا کاملاً نرم شود.
2. جگر سفید را جداگانه بپزید و سپس آن را رنده یا چرخ کنید.
3. گوشت پختهشده را نیز چرخ کنید و با جگر سفید مخلوط نمایید.
4. مقداری دارچین و زعفران دمکرده را به مخلوط اضافه کنید و ورز دهید.
5. در یک تابه کمی روغن یا کره بریزید و مخلوط گوشت را در قالب بریانی یا با دست به شکل همبرگر فرم دهید و در تابه سرخ کنید.
6. بریانی را روی نان سنگک قرار داده و با گرد نان خشک، دارچین، و خلال بادام تزئین کنید.
7. این غذا را میتوان با دوغ، سبزی خوردن، و ماست سرو کرد.
نکات مهم:
بریانی اصفهان معمولاً همراه با آب گوشت پختهشده سرو میشود که میتوان آن را با نان ترید کرد.
بهتر است برای تهیه این غذا از گوشت چرب استفاده کنید تا طعم بهتری داشته باشد.
بریونی اصفهان یکی از غذاهای اصیل ایرانی است که اگر به اصفهان سفر کنید، حتماً باید آن را امتحان کنید!
کلمه "بیخص" به معنای "بدون خاصیت" یا "بیارزش" است و از ترکیب دو واژه "بی" و "خص" تشکیل شده است. "بی" در زبان فارسی به معنی "بدون" یا "بیوجود" است و "خص" معمولاً از ریشهی "خصوص" گرفته شده که به معنای "ویژگی" یا "خاصیت"
است. بنابراین، "بیخص" به معنای چیزی است که خاصیتی یا ویژگی خاصی ندارد و بهطور کلی بیارزش یا بدون اهمیت محسوب میشود.
در قصابیها، کلمه "بیخص" معمولاً برای اشاره به گوشتهایی استفاده میشود که فاقد چربی یا ویژگیهای خاصی مانند عضلات یا بافتهای خاص هستند. این گوشتها ممکن است به دلیل نداشتن چربی یا بافتهای خوشمزه
و مرغوبتر، از نظر کیفیت پایینتر تلقی شوند. در واقع، "بیخص" در این زمینه به گوشتهایی گفته میشود که از نظر طعم و بافت، مانند گوشتهای پرچرب یا با کیفیتتر، خوشمزه و لذیذ نیستند.
جگر سفید و جگر سیاه (کبد) گوسفندی دو بخش متفاوت از بدن حیوان هستند که از نظر بافت، طعم و ارزش غذایی تفاوتهای زیادی دارند:
۱. جگر سیاه (کبد گوسفند):
محل قرارگیری: همان کبد گوسفند است.
رنگ و ظاهر: قهوهای تیره یا مایل به قرمز، نرم و لطیف.
طعم: طعمی قوی، غنی و کمی تلخ دارد.
خواص غذایی:
سرشار از آهن (مناسب برای کمخونی)..jpg)
دارای ویتامین A، ویتامینهای گروه B، و روی.
ارزش غذایی بالا، اما مصرف زیاد آن برای افرادی با مشکلات کبدی یا کلسترول بالا توصیه نمیشود.
کاربرد: مناسب برای کباب جگر، جغور بغور، خوراک جگر و تفتدادن با پیاز.
۲. جگر سفید (شش گوسفند):
محل قرارگیری: همان شش یا ریه گوسفند است.
رنگ و ظاهر: سفید مایل به صورتی، دارای حفرههای هوا و بافتی اسفنجی.
طعم: ملایمتر و کمتر گوشتی نسبت به جگر سیاه، اما برخی افراد آن را کممزه یا لاستیکی میدانند.
خواص غذایی:
نسبت به جگر سیاه آهن و ویتامین کمتری دارد.
دارای پروتئین و کلاژن است، اما چربی آن میتواند بالا باشد.
کاربرد: بیشتر در سیرابیشکمبه، جغور بغور، یا ترکیب با دل و قلوه در غذاهای سنتی استفاده میشود.
نتیجه:
جگر سیاه مغذیتر، لطیفتر و خوشطعمتر است، مخصوصاً برای کباب و خوراکهای گوشتی.
جگر سفید بافتی اسفنجیتر دارد، کمتر مغذی است، و معمولاً در خوراکهای ترکیبی استفاده میشود.
اگر به دنبال طعم قوی و مواد مغذی بیشتر هستید، جگر سیاه انتخاب بهتری است.
انتخاب بین راسته گوساله و فیله گوساله به سلیقه و نوع پخت مورد نظر بستگی دارد، اما تفاوتهای اصلی آنها به این شکل است:
فیله گوساله:
نرمترین قسمت گوشت گوساله است، زیرا کمتر کار کرده است.
چربی و بافت پیوندی کمی دارد، بنابراین لطیف و آبدار است.
برای استیک، بیف استروگانف، چنجه و غذاهای مجلسی مناسب است.
طعم ملایمتری نسبت به راسته دارد.
راسته گوساله:
کمی سفتتر از فیله است، اما همچنان لطافت خوبی دارد.
طعم قویتر و گوشتیتر نسبت به فیله دارد.
برای کباب، استیک، بیفچینی و خوراکهای گوشتی مناسب است.
اگر با روشهای مناسب (مانند مرینیت کردن) پخته شود، بسیار لذیذ خواهد بود.
نتیجه:
اگر لطافت و نرمی برایتان مهمتر است، فیله گوساله را انتخاب کنید.
اگر به طعم غنیتر و گوشتیتر علاقه دارید، راسته گوساله گزینه بهتری است.
برای استیک، فیله گزینهای لوکس و نرم است، اما اگر طعمی قویتر میخواهید، راسته هم عالی است.
به طور کلی، هر دو بخش خوشمزه هستند، اما بسته به نوع پخت و ذائقه، انتخاب متفاوتی خواهید داشت!
عرایس نوعی ساندویچ عربی است که از ترکیب گوشت چرخ کرده با جعفری، پیاز، سیر و نان پیتا تهیه میشود و یک ساندویچ سالم و بسیار مقوی است که برای تغذیه مدرسه دانش آموزان هم مناسب است و یک میان وعده مقوی محسوب میشود. اگر دوست دارید این ساندویچ خوشمزه را در منزل تهیه کنید.
عرایس عربی یک غذای خوشمزه و پرطرفدار است که معمولاً از گوشت چرخ کرده، برنج و نان پیتا یا لواش تهیه میشود. در اینجا طرز تهیه آن را برای شما توضیح میدهم:
مواد لازم:
• گوشت چرخ کرده (گوشت گوسفندی یا گوساله) ۳۰۰ گرم
• نان پیتا یا لواش ۲ عدد
• پیاز ۱ عدد (ریز شده)
• سیر ۲ حبه (خرد شده)
• گوجه فرنگی ۱ عدد (خرد شده)
• فلفل دلمهای ۱ عدد (اختیاری)
• ادویهجات (زردچوبه، دارچین، فلفل سیاه، پودر زیره، پودر گرام ماسالا) به مقدار دلخواه
• نمک به مقدار لازم
• روغن مایع به مقدار لازم
• جعفری تازه (برای تزیین)
طرز تهیه:
1. تهیه مواد داخل عرایس:
• در یک تابه مقداری روغن بریزید و پیاز و سیر را با هم تفت دهید تا نرم و طلایی شوند.
• گوشت چرخ کرده را به پیاز و سیر اضافه کنید و خوب تفت دهید تا رنگ گوشت تغییر کند.
• گوجه فرنگی و فلفل دلمهای را اضافه کنید و اجازه دهید که همه مواد با هم کمی پخته شوند.
• ادویهجات و نمک را اضافه کرده و هم بزنید تا به خوبی مخلوط شوند. سپس تابه را از روی حرارت بردارید.
2. آماده کردن نان:
• نان پیتا یا لواش را به دو نیم کنید. سپس داخل هر نیمه مقداری از مخلوط گوشت را بریزید.
• نانها را از دو طرف تا کنید تا مواد داخل نان فشرده شوند و به شکل یک ساندویچ بسته شوند.
3. پختن عرایس:
• تابه یا گریل را روی حرارت متوسط قرار دهید و نانها را در آن قرار دهید تا دو طرف نان طلایی و برشته شوند.
4. سرو کردن:
• عرایسها را از تابه خارج کنید و به صورت گرم با برنج یا سالاد سرو کنید. میتوانید جعفری خرد شده هم برای تزیین استفاده کنید.
نکات:
• میتوانید از هر نوع گوشتی که دوست دارید برای این غذا استفاده کنید.
• به جای برنج، گاهی اوقات آن را با انواع مختلف سالاد سرو میکنند.
این غذای لذیذ و ساده برای مهمانیها یا یک وعده غذایی راحت و خوشمزه عالی است!
نوش جان!
سیرابی، که به عنوان یکی از اجزای داخلی گوسفند شناخته میشود، دارای خواص متعددی است. این ماده غذایی میتواند در تقویت سیستم گوارشی و بهبود هضم موثر باشد. همچنین به دلیل غنی بودن از ویتامینها و مواد معدنی، مانند آهن و روی، میتواند به تقویت سیستم ایمنی و مقابله با کمخونی کمک کند. در ادامه، برخی از خواص سیرابی آورده شده است:
حاوی آهن: سیرابی به عنوان یک منبع غنی از آهن میتواند به مقابله با کمخونی کمک کند.
تقویت سیستم گوارش: سیرابی به دلیل ترکیبات پروتئینی و فیبر بالا میتواند به هضم بهتر غذا و سلامت دستگاه گوارش کمک کند.
مقوی و انرژیزا: به دلیل محتوای بالای پروتئین و چربی، سیرابی میتواند انرژی لازم برای بدن را تأمین کند.
حاوی ویتامینهای گروه B: این ویتامینها به تقویت متابولیسم و سلامت پوست، مو و ناخنها کمک میکنند.
تقویت سیستم ایمنی: مواد معدنی موجود در سیرابی مانند روی و سلنیوم به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکنند.
سیرابی در بسیاری از کشورها به عنوان یک غذای مقوی و درمانی مصرف میشود. البته به دلیل چربی بالا، مصرف آن باید به صورت معتدل باشد.
کبد چرب یک بیماری است که در آن چربی اضافی در کبد تجمع مییابد، که میتواند به دلیل عوامل مختلفی مانند چاقی، دیابت، مصرف الکل یا تغذیه نامناسب به وجود آید. یکی از مسائلی که در رژیم غذایی افراد مبتلا به کبد چرب اهمیت دارد، نوع و مقدار گوشت مصرفی است.
تأثیر گوشت قرمز بر کبد چرب:
چربیهای اشباع شده: گوشت قرمز معمولاً حاوی مقدار زیادی چربی اشباع شده است. این نوع چربیها میتوانند سطح کلسترول خون را افزایش داده و با ایجاد التهاب در بدن، مشکلات کبدی را تشدید کنند. در افراد مبتلا به کبد چرب، مصرف زیاد چربیهای اشباع شده میتواند به تخریب بیشتر کبد و افزایش احتمال ابتلا به بیماریهای کبدی پیشرفتهتر مانند سیروز منجر شود.
پروتئینهای سنگین: گوشت قرمز دارای پروتئینهای سنگین است که هضم آنها ممکن است برای کبد مشکلساز باشد. در کبد چرب، کبد به طور معمول عملکرد ضعیفی در فرآیند سمزدایی دارد و مصرف پروتئینهای زیاد میتواند فشار بیشتری بر کبد وارد کند.
تأثیر بر متابولیسم چربیها: کبد نقش اساسی در متابولیسم چربیها ایفا میکند. مصرف زیاد گوشت قرمز میتواند باعث تغییر در نحوه پردازش چربیها در کبد شود و در نتیجه، چربی بیشتری در کبد انباشته گردد. این امر میتواند باعث تشدید کبد چرب شود.
توصیهها برای افرادی که کبد چرب دارند:
مصرف گوشت کم چرب: بهتر است از انواع گوشتهای کم چرب مانند گوشت مرغ بدون پوست، گوشت بوقلمون یا گوشت ماهی استفاده کنید. این نوع گوشتها حاوی چربی کمتری هستند و میتوانند به حفظ سلامت کبد کمک کنند.
کاهش مصرف گوشت قرمز: اگرچه گوشت قرمز به طور کامل نباید حذف شود، اما مصرف آن باید محدود شود. توصیه میشود که فقط هفتهای چند بار از گوشت قرمز با چربی کم مانند گوشت گاو کم چرب یا گوشت گوسفند کم چرب استفاده شود.
طبخ صحیح: به جای سرخ کردن گوشتها، بهتر است از روشهای سالمتری مانند کباب کردن، بخارپز کردن یا آبپز کردن استفاده کنید. این روشها میزان چربی اضافی را کاهش میدهند.
توجه به تعادل غذایی: یک رژیم غذایی سالم و متعادل که شامل سبزیجات، میوهها، غلات کامل، و پروتئینهای گیاهی مانند لوبیا و عدس است، میتواند به بهبود وضعیت کبد چرب کمک کند. همچنین مصرف چربیهای سالم مانند روغن زیتون یا آووکادو برای سلامتی کبد مفید است.
نتیجهگیری:
در حالی که گوشت قرمز به طور مستقیم باعث بروز کبد چرب نمیشود، مصرف بیش از حد آن و به خصوص گوشتهای چرب و فرآوریشده میتواند وضعیت کبد چرب را تشدید کند. بهتر است که افرادی که به کبد چرب مبتلا هستند، از مصرف زیاد گوشت قرمز خودداری کرده و به جای آن از منابع پروتئینی سالمتر و کمچرب استفاده کنند.
دانشمندان حسگر زیستی نوآورانهای توسعه دادهاند که با استفاده از نانوذرات اکسید روی و الکترودهای گرافن متخلخل، قادر به تشخیص تازگی گوشت است. این حسگر با شناسایی هیپوگزانتین، ترکیبی که پس از مرگ در اثر تجزیه آدنوزین تریفسفات (ATP) تشکیل میشود، میزان تازگی گوشت را ارزیابی میکند.
برخلاف روشهای سنتی که ممکن است پرهزینه و زمانبر باشند، این حسگر زیستی با دقت بالای بیش از ۹۸ درصد، سطوح هیپوگزانتین را تشخیص میدهد و امکان ارزیابی سریع و دقیق تازگی گوشت را فراهم میکند.
این پیشرفت میتواند نقش مهمی در تضمین ایمنی و کیفیت مواد غذایی ایفا کند و بهعنوان ابزاری کارآمد در صنایع غذایی مورد استفاده قرار گیرد.
این حسگر زیستی توسط تیمی از محققان از جمله آکادمی علوم و فناوری ویتنام (VAST) و آکادمی علوم روسیه توسعه یافته است.
این حسگر زیستی با استفاده از نانوذرات اکسید روی (ZnO) و الکترودهای گرافن متخلخل ساخته شده و برای تشخیص فساد گوشت بهکار میرود. مکانیسم عملکرد آن بهصورت زیر است:
تشخیص هیپوگزانتین:بعد از مرگ حیوان، آدنوزین تریفسفات (ATP) در عضلات شروع به تجزیه میکند و مادهای به نام هیپوگزانتین تولید میشود. هرچه میزان این ماده بیشتر باشد، نشاندهنده فساد بیشتر گوشت است.
واکنش الکتروشیمیایی:حسگر، سطوح هیپوگزانتین را از طریق واکنش الکتروشیمیایی شناسایی میکند. وقتی گوشت فاسد میشود، هیپوگزانتین روی سطح حسگر اکسید شده و سیگنال الکتریکی تولید میکند. شدت این سیگنال نشاندهنده میزان فساد گوشت است.
اندازهگیری دقیق و سریع:برخلاف روشهای سنتی (مانند تستهای شیمیایی یا بررسی بوی گوشت)، این حسگر بهطور مستقیم و با دقت ۹۸٪ مقدار هیپوگزانتین را اندازهگیری کرده و نتیجه را در زمان کوتاهی ارائه میدهد.
کاربرد در صنایع غذایی:این فناوری میتواند در بستهبندیهای هوشمند برای نظارت بر تازگی گوشت یا در آزمایشگاههای کنترل کیفیت مواد غذایی بهکار رود.
این حسگر میتواند گامی مهم در جلوگیری از مصرف گوشت فاسد و حفظ سلامت مصرفکنندگان باشد.
مدیریت مصرف گوشت روزانه نیازمند رعایت تعادل، تنوع و انتخابهای سالم است. در اینجا چند نکته برای کنترل و بهینهسازی مصرف گوشت ارائه شده است:
۱. تعیین مقدار مناسب
میزان توصیهشده برای مصرف گوشت قرمز: حداکثر ۳۰۰ تا ۵۰۰ گرم در هفته (معادل ۴۲ تا ۷۰ گرم در روز).
برای گوشت سفید (مرغ و ماهی): حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ گرم در روز بسته به نیاز بدن.
۲. تنوع در مصرف پروتئین
ترکیب گوشت با سایر منابع پروتئینی مانند تخممرغ، حبوبات، لبنیات و مغزها به کاهش وابستگی به گوشت کمک میکند.
مصرف حداقل ۲ تا ۳ وعده ماهی در هفته جایگزین سالمی برای گوشت قرمز است.
۳. انتخاب گوشتهای کمچرب
گوشتهای بدون چربی یا با چربی کمتر (مانند سینه مرغ، ماهی، گوشت گاو کمچرب) گزینههای سالمتری هستند.
اجتناب از گوشتهای فرآوریشده (سوسیس، کالباس) به دلیل وجود نمک و مواد نگهدارنده مضر.
۴. روشهای پخت سالم
پختن، بخارپز کردن، گریل کردن و کباب کردن بهتر از سرخ کردن است.
استفاده از ادویههای طبیعی و گیاهان معطر به جای روغن و کره برای طعمدهی.
۵. مصرف متعادل در طول روز
مصرف گوشت را بین وعدههای غذایی پخش کنید و از پرخوری در یک وعده خودداری کنید.
همراهی گوشت با سبزیجات، غلات کامل و فیبر برای هضم بهتر و کاهش اثرات منفی آن.
۶. توجه به کیفیت گوشت
خرید از منابع مطمئن و استفاده از گوشت تازه و سالم.
در صورت امکان، استفاده از گوشتهای ارگانیک یا گوشت دامهای تغذیهشده با علوفه طبیعی.
با رعایت این اصول، میتوان مصرف گوشت را متعادل کرد و از فواید آن بهره برد، بدون اینکه به سلامت آسیب برسد.
نور مغازهها و فروشگاهها بهطور مستقیم خطر سلامتی برای گوشت ایجاد نمیکند، اما شرایط نامناسب نورپردازی و قرار گرفتن طولانیمدت گوشت در معرض نور مستقیم میتواند بهطور غیرمستقیم روی کیفیت و ایمنی گوشت تأثیر بگذارد و در نهایت خطراتی برای سلامت مصرفکننده ایجاد کند. در ادامه، تأثیرات مهم توضیح داده شده است:
1. افزایش اکسیداسیون گوشت
نور، بهویژه نورهای فلورسنت یا UV، میتواند فرآیند اکسیداسیون چربیها و پروتئینهای گوشت را تسریع کند.
اکسیداسیون باعث تغییر طعم و بوی گوشت (مانند طعم تند یا ترش) شده و در بلندمدت ممکن است ترکیبات مضر (مانند رادیکالهای آزاد) در گوشت ایجاد کند که به بدن آسیب میرساند.
2. تغییر رنگ گوشت و کاهش کیفیت آن
نور مستقیم میتواند رنگ گوشت را به سمت قهوهای یا خاکستری تغییر دهد، که نشاندهنده افت کیفیت و احتمالاً فساد گوشت است.
اگر تغییر رنگ بهطور مداوم و در کنار افزایش دمای محیط رخ دهد، رشد باکتریهای بیماریزا نیز محتملتر میشود.
3. رشد باکتریها بهدلیل گرما
نور مستقیم بهویژه اگر همراه با عدم نگهداری گوشت در دمای مناسب باشد (زیر 4 درجه سانتیگراد)، میتواند دمای سطح گوشت را افزایش دهد و شرایط برای رشد باکتریهایی مانند سالمونلا، اشریشیا کلی (E. coli)، و لیستریا فراهم شود.
4. کاهش عمر مفید گوشت
نور قوی و مداوم میتواند سرعت فساد گوشت را افزایش دهد، حتی اگر تاریخ انقضا روی بستهبندی هنوز به پایان نرسیده باشد.
چگونه از سلامت گوشت مطمئن شویم؟
برای کاهش خطرات مربوط به نور و اطمینان از سلامت گوشت:
1. گوشت را از فروشگاههایی خریداری کنید که از نور ملایم و سیستمهای خنککننده مناسب استفاده میکنند.
2. بررسی کنید که گوشت در بستهبندیهای شفاف و دارای برچسب معتبر (مانند تاریخ تولید و انقضا) قرار دارد.
3. به رنگ و بوی طبیعی گوشت توجه کنید؛ گوشت با بوی تند یا رنگ غیرطبیعی (قهوهای یا خاکستری) نشاندهنده فساد است.
4. گوشت را سریعاً پس از خرید در یخچال یا فریزر قرار دهید و از نگهداری آن در معرض نور مستقیم جلوگیری کنید.
در نهایت، نور بهخودیخود عامل فساد یا خطر نیست، اما میتواند شرایط مساعدی برای تغییرات منفی در گوشت ایجاد کند
جغرمه پلو یکی از غذاهای سنتی و محبوب کرمانشاه است که با جگر سفید (شش گوسفند)، برنج و ادویههای محلی تهیه میشود. این غذا به دلیل داشتن جگر سفید، طعمی خاص و مقوی دارد و معمولاً همراه با ماست، سبزی خوردن یا ترشی سرو میشود.
مواد لازم برای جغرمه پلو کرمانشاهی:
جگر سفید (شش گوسفند): ۵۰۰ گرم
پیاز: ۲ عدد بزرگ
برنج: ۳ پیمانه
زردچوبه: ۱ قاشق چایخوری
فلفل سیاه و قرمز: به مقدار لازم
روغن: به مقدار لازم
نمک: به مقدار لازم
طرز تهیه جغرمه پلو:
1. آمادهسازی جگر سفید: جگر سفید را به خوبی شسته و در آب جوش به همراه کمی نمک و زردچوبه بپزید تا بوی آن گرفته شود. سپس آن را به قطعات کوچک خرد کنید.
2. سرخ کردن پیاز: پیازها را خلالی خرد کرده و در مقداری روغن تفت دهید تا طلایی شوند.
3. اضافه کردن جگر: جگرهای خردشده را به پیاز داغ اضافه کنید و با زردچوبه، فلفل و ادویههای دلخواه تفت دهید تا خوب سرخ شوند.
4. پخت برنج: برنج را به روش آبکش یا کته بپزید.
5. ترکیب و دم کردن: در یک قابلمه لایهای از برنج و لایهای از جگر سرخشده بریزید و این کار را تکرار کنید. سپس دمکنی گذاشته و اجازه دهید ۳۰ دقیقه با حرارت کم دم بکشد.
6. سرو: جغرمه پلو را در ظرف کشیده و با ماست، ترشی یا سالاد سرو کنید.
این غذا در کرمانشاه بسیار محبوب است و به دلیل داشتن پروتئین بالا، مقوی و انرژیزا محسوب میشود.
«کُپه عربی» یا کبه عربی و یا در اصل به قول لبنانیها که صاحب اصلی این غذا هستند «کیبه»، یکی از خوشمزهترین و مقویترین غذاهای عربی است که اتفاقا در ایران هم طرفداران زیادی دارد.
جالب است بدانید طرز تهیه کبه کردی و کرمانشاهی، کبه خوزستانی، کبه ارومیه و کبه بوشهری و طرز تهیه کبه عراقی با بلغور هم با کمی زیاد و کم در مقدار و نوع مواد بسیار معروف هستند اما کبه با طعم لبنانی در حقیقت اصیلترین طعم این غذا را دارد. طرز تهیه اصلی و نکات طلایی غذای کبه یا کپه عربی با بلغور گندم که در هر دو کشور لبنان و عراق به این ترتیب طبخ میشود .
کبه یکی از پیشغذاهای مشهور و محبوب عربی است که از گوشت چرخکرده، بلغور گندم و ادویههای خوشمزه تهیه میشود. این غذا در کشورهای مختلف عربی با روشهای متنوعی پخته میشود، اما به طور کلی، طرز تهیه کبه به این شکل است:
مواد لازم:
• گوشت چرخکرده (گوسفند یا گوساله): ۳۰۰ گرم
• بلغور گندم (کبه): ۱ پیمانه
• پیاز متوسط: ۱ عدد
• سیبزمینی متوسط: ۱ عدد
• مغز گردو یا پسته خرد شده (اختیاری): ۲ قاشق غذاخوری
• ادویه (زردچوبه، دارچین، فلفل سیاه): به مقدار لازم
• نمک: به مقدار لازم
• روغن مایع یا کره: برای سرخ کردن
• تخممرغ (اختیاری): ۱ عدد (برای ترکیب بهتر)
طرز تهیه:
1. پخت بلغور:
• بلغور گندم را بشویید و در آب جوش به مدت ۱۵-۲۰ دقیقه بخیسانید تا نرم شود.
• بعد از اینکه بلغور نرم شد، آب آن را تخلیه کرده و کنار بگذارید.
2. آمادهسازی مواد اولیه:
• سیبزمینی را پوست کنده و به صورت پوره درآورید.
• پیاز را رنده کرده یا خرد کنید و در یک تابه با کمی روغن تفت دهید تا نرم و طلایی شود.
• در یک کاسه بزرگ، گوشت چرخکرده، بلغور، سیبزمینی پورهشده، پیاز تفت داده شده، نمک و ادویهها را اضافه کرده و خوب ورز دهید تا مواد به طور یکدست ترکیب شوند. (در این مرحله میتوانید از تخممرغ برای چسبندگی بیشتر استفاده کنید).
3. ساخت کبه:
• از مخلوط تهیه شده به اندازه یک گردو بردارید و آن را به شکل بیضی یا دایرهای فرم دهید.
• در صورتی که دوست دارید، میتوانید درون کبهها مغز گردو یا پسته خرد شده قرار دهید.
4. سرخ کردن کبهها:
• در یک تابه بزرگ، روغن را داغ کنید.
• کبهها را در روغن داغ قرار دهید و هر طرف آنها را به مدت ۴-۵ دقیقه سرخ کنید تا طلایی و برشته شوند.
5. سرو کردن:
• کبهها را پس از سرخ شدن روی دستمال کاغذی قرار دهید تا روغن اضافی جذب شود.
• سپس آنها را به عنوان پیشغذا یا میانوعده با سس ماست یا سس گوجهفرنگی سرو کنید.
نکات:
• اگر نمیخواهید کبهها چرب شوند، میتوانید آنها را در فر نیز بپزید. برای این کار کبهها را در سینی فر قرار داده و در دمای ۱۸۰ درجه سانتیگراد به مدت ۲۰-۳۰ دقیقه بپزید.
• کبه به صورت سرد یا گرم قابل سرو است و به عنوان یک پیشغذا یا حتی غذای اصلی با برنج یا نان سرو میشود.
این غذای خوشمزه به راحتی تهیه میشود و طعمی عالی دارد که میتواند برای مهمانیها یا وعدههای خانوادگی گزینه مناسبی باشد.
نوش جان!
فصل صید ماهی خاویار (فیلماهی، تاسماهی و گونههای دیگر از خانواده خاویاری) به عوامل مختلفی مانند زیستگاه، نوع ماهی و مقررات محیطزیستی بستگی دارد.
فصل صید در ایران (دریای خزر)
اواسط پاییز تا اوایل بهار (حدوداً از مهر تا فروردین) بهترین زمان صید ماهیان خاویاری است.
در این فصل، ماهیهای خاویاری برای تخمریزی به سمت مناطق کمعمق حرکت میکنند و راحتتر قابل صید هستند.
در تابستان و بهار معمولاً ممنوعیت صید وجود دارد تا از کاهش جمعیت این ماهیان ارزشمند جلوگیری شود.
مقررات و ممنوعیتها
به دلیل کاهش شدید جمعیت ماهیان خاویاری، صید تجاری آنها در دریای خزر بسیار محدود و تحت کنترل شدید سازمانهای محیطزیستی است.
بسیاری از کشورها به پرورش ماهی خاویاری در مزارع آبزیپروری روی آوردهاند تا از صید غیرقانونی جلوگیری شود.
بنابراین، اگرچه فصل سنتی صید خاویار پاییز و زمستان است، اما امروزه بیشتر خاویارهای موجود در بازار از طریق پرورش تأمین میشوند.
ماهی شیر و ماهی حلوا دو نوع ماهی محبوب دریای جنوب ایران هستند که از نظر ظاهری، بافت گوشت و طعم با هم تفاوت دارند:
1. ماهی شیر
ظاهر: بدنی کشیده و دوکیشکل، رنگ نقرهای با سطح صاف
اندازه: نسبتاً بزرگ، ممکن است تا بیش از 1 متر رشد کند
بافت گوشت: سفت و کمتیغ
طعم: خوشمزه و مناسب برای سرخکردن، کبابی و قلیه ماهی
زیستگاه: آبهای خلیج فارس و دریای عمان
2. ماهی حلوا (حلوا سفید یا زبیدی)
ظاهر: بدنی پهن، گرد و نقرهای رنگ
اندازه: کوچکتر از ماهی شیر، معمولاً تا 40 سانتیمتر
بافت گوشت: نرم، لطیف و کمتیغ
طعم: بسیار لذیذ و لطیف، مناسب برای سرخکردن و بخارپز
زیستگاه: بیشتر در آبهای خلیج فارس
تفاوتهای کلیدی:
ماهی شیر بزرگتر، گوشتی سفتتر و مناسب کباب و قلیه است.
ماهی حلوا کوچکتر، گوشتی لطیفتر و برای سرخکردن ایدهآل است.
ماهی حلوا به دلیل بافت لطیف و طعم خاص، گرانتر از ماهی شیر است.
اگر به دنبال گوشت نرم و لطیف هستید، حلوا سفید انتخاب بهتری است، اما اگر ماهی مقاومتر و سفتتر میخواهید، ماهی شیر مناسبتر است.
شامی ها انواع مختلفی دارن اما بعضی از اونها تو ماه رمضون خیلی طرفدار داره. یکی از این شامی ها هم، شامی لپه یا شامی پوک یا شامی رشتی هستش که پای ثابت سفره های افطار گیلانی هاست و معمولا گیلانی ها این شامی رو همراه سبزی خوردن و پنیر میخورن که این ترکیب طعم لذیذ این شامی رو چند برابر میکنه.
شامی رشتی یکی از غذاهای سنتی و خوشمزه استان گیلان است که معمولاً با گوشت چرخکرده و لپه تهیه میشود. در ادامه طرز تهیه شامی رشتی با گوشت و لپه را برایتان توضیح میدهم:
مواد لازم:
• گوشت تکه ایی (ریش ریش شده یا چرخکرده): ۳۰۰ گرم
• لپه: ۱/۲ پیمانه
• پیاز: ۱ عدد بزرگ
• تخممرغ: ۲ عدد
• آرد سفید: ۱/۴ پیمانه
• نمک و فلفل: به مقدار لازم
• زردچوبه: ۱ قاشق چایخوری
• دارچین (اختیاری): ۱/۲ قاشق چایخوری
• روغن مایع یا کره: برای سرخ کردن
• سیر (اختیاری): ۲ حبه رنده شده
طرز تهیه:
1. پخت لپه:
• لپه را بشویید و در آب با پیاز بپزید تا نرم شود. پس از پخت، آب آن را تخلیه کنید.
2. آمادهسازی مواد اولیه:
• پیاز را رنده کرده و کمی نمک بزنید تا آب آن گرفته شود. سپس آب پیاز را جدا کرده و به مواد اضافه کنید.
• گوشت چرخکرده یا ریش ریش شده را در یک کاسه بزرگ بریزید.
• لپه پختهشده را به گوشت اضافه کنید و کاملاً مخلوط کنید.
• تخممرغها را به مواد اضافه کرده و خوب هم بزنید تا همه مواد به خوبی ترکیب شوند.
• در صورت تمایل، سیر رندهشده و زردچوبه و دارچین را نیز اضافه کنید.
• کمی آرد سفید برای غلظت و جلوگیری از وا رفتن مواد به آن اضافه کنید.
• نمک و فلفل را به میزان دلخواه تنظیم کنید.
3. شکلدهی به شامیها:
• از مواد تهیهشده مقدار مناسبی بردارید و به شکل گرد یا بیضی درآورید. به اندازهای که شامیها به راحتی در تابه جا شوند.
4. سرخ کردن شامیها:
• در یک تابه روغن بریزید و حرارت را متوسط کنید.
• شامیها را در روغن داغ قرار دهید و هر طرف آنها را به مدت ۳-۴ دقیقه سرخ کنید تا طلایی و برشته شوند.
5. سرو شامی رشتی:
• شامیها را پس از سرخ شدن روی دستمال کاغذی قرار دهید تا روغن اضافی آنها جذب شود.
• شامیها را با برنج یا نان سرو کنید.
نکات:
• میتوانید از گوشت مرغ یا ترکیبی از گوشت گاو و گوسفند استفاده کنید.
• شامی رشتی معمولاً با سس گوجهفرنگی یا سبزیجات تازه یا سبزی خوردن سرو میشود.
این غذا یک گزینه خوشمزه و مغذی برای وعدههای اصلی است.
نوش جان!
چلوکباب و نان و کباب داغ از غذاهای مورد علاقه ما ایرانیهست برخی از ما به شدت علاقهمند به خوردن کباب کوبیده، چنجه، برگ یا جوجه کباب هستیم، اما به نظر بهتر است قدری در این مورد احتیاط به خرج دهیم و از این پس با تعادل بیشتر و ضمن رعایت یک سری موارد در زمان طبخ گوشت کبابی مصرف کنیم.
سرطانزا بودن گوشت طبخ شده در دمای بالا ممکن است ترسناک به نظر برسد، اما پختن گوشت در دمای بالا معایب خاص خود را دارد. این مطلب را بخوانید تا متوجه شوید. در این مطلب همچنین به راههای موءثر پیشگیری از سرطانزا شدن گوشت کباب اشاره شده است.
برای کاهش خطرات مرتبط با پخت کباب کوبیده، روشهای زیر میتوانند بهتر و سالمتر باشند:
1. استفاده از روش پخت غیرمستقیم (گریل یا کباب روی حرارت غیرمستقیم):
این روش از تماس مستقیم گوشت با شعلههای آتش جلوگیری میکند و مانع از سوختگی و تشکیل مواد شیمیایی مضر مانند هیدروکربنهای آروماتیک پلیسیکلیک (PAHs) میشود. میتوانید گوشت را روی یک توری یا سینی قرار دهید تا حرارت به صورت یکنواخت و غیرمستقیم به گوشت برسد.
2. پخت کباب در فر یا تابه:
پخت کباب کوبیده در فر یا تابه نسبت به گریل کردن روی آتش، خطر تشکیل مواد مضر را کاهش میدهد. در این روشها، دمای پخت قابل کنترل است و خطر سوختگی یا سیاه شدن گوشت کاهش مییابد.
3. کنترل دما و زمان پخت:
پخت کباب با دمای متعادل و کنترلشده مهم است. اجتناب از پخت کباب در دماهای خیلی بالا میتواند از سوختگی و تشکیل مواد شیمیایی مضر جلوگیری کند. همچنین بهتر است کباب را بهطور کامل بپزید تا از هرگونه خطرات ناشی از مصرف گوشت خام یا نیمپز پیشگیری کنید.
4. استفاده از گوشت تازه و بدون مواد افزودنی:
گوشت تازه و طبیعی، بهویژه گوشتهایی که بهطور ارگانیک تولید میشوند، خطرات مرتبط با مواد شیمیایی مانند هورمونها و آنتیبیوتیکها را کاهش میدهند. بهتر است از گوشتهای بدون مواد نگهدارنده یا افزودنیهای شیمیایی استفاده کنید.
5. خودداری از استفاده از چربیهای اضافی:
چربیهای زیاد در گوشت میتوانند در هنگام پخت باعث دود و سوختگی شوند. بهتر است چربیهای اضافی را قبل از پخت از گوشت جدا کنید یا از گوشتهای کمچربتر استفاده کنید.
آویشن و رزماری کلید حل ماجرا
پختن گوشت روی حرارت بالا میتواند خطر ابتلا به سرطانها را افزایش دهد و این به دلیل تشکیل ترکیبات سرطان زا است. کلید حل این مشکل، مرینیت کردن برشهای گوشت یا کباب با آویشن یا رزماری است، زیرا ترکیبات موجود در این گیاهان میتوانند از ایجاد ترکیب سرطانزایی در گوشت در حرارت بالا جلوگیری کنند.
بهترین پیشنهاد برای پخت کباب چیست؟
بی تردید دستگاههای کباب پز صنعتی موجود در بازار که معمولا با نام کباب پزهای تابشی شناخته میشوند. مناسبترین پیشنهاد برای مراکز طبخ غذا میباشند. این دستگاهها به نحوی طراحی شده اند که بدون دود یا سوزاندن لایه رویی کباب با عث پخت لایهای آن میشود.
دستگاههای کباب پز تابشی در ابتدا به واسطه انتقال حرارت سریع تابشی، یک لایه سخت روی کباب تشکیل میدهد، این لایه مانع خروج رطوبت و سایر مواد مغذی و معطر از کباب میگردد.
در ادامه فرایند پخت کباب، حرارت با یک شیب ملایم ثابت و یکنواخت از سطح بیرونی کباب به داخل آن منتقل شده و موجب پخت کامل (مغز پخت) و یکنواخت کباب میگردد.
در نهایت، رعایت این نکات میتواند به کاهش خطرات سلامتی کمک کند و مصرف کباب را ایمنتر کند.